Akran Öğrenmesi Nedir? Üniversitede Neden İşe Yarar ve Study Buddy Nasıl Bulunur

Üç terim iç içe kullanılıyor. Akran öğrenmesi en geniş olanı: benzer düzeydeki öğrencilerin birbirinden ve birlikte öğrenmesi. Akran öğretimi (peer tutoring) daha yapılandırılmış: biri öğreten, biri öğrenen rolünde, belirli bir konu ve plan var; araştırmaların çoğu bu biçimi ölçüyor ¹². Akran mentorluğu ise ders anlatmaktan çok yol göstermedir: üst sınıftan bir öğrencinin yeni gelenin uyum, ders seçimi ve çalışma düzeniyle ilgilenmesi. Üniversitelerin akran destek birimleri genellikle bu üçünü birlikte sunuyor.

Cohen, Kulik ve Kulik'in 1982 tarihli meta-analizi 65 bağımsız okul programını değerlendirdi: ders alan öğrencilerin başarısı 52 çalışmada ortalama 0,40 standart sapma arttı; ders anlatanların kendi başarısı 38 karşılaştırmada ortalama 0,33 standart sapma yükseldi ve anlamlı bulunan her karşılaştırma öğretenin lehineydi; programlar ders alanların tutumlarına da olumlu etki yaptı ¹. Leung'un 2019'da 16 makaleyi toplayan güncellemesi öğretenler için ağırlıklı ortalama etkiyi 0,43 olarak buldu ve etkinin hangi koşullarda büyüdüğünü sıraladı: yapılandırılmış program, aynı yaş ve tek yönlü eşleşme, haftada daha çok ama her biri daha uzun oturum, başarısı düşük öğrenciler ².

Neden işe yaradığı da anlaşılır: Koh, Lee ve Lim'in deneyinde konuyu başkasına anlatan grup bir hafta sonraki kavrama testinde kontrol grubunu geçti ve yazarlar kazancı hafızadan geri çağırmaya bağladı; notu okuyarak anlatmak değil, hafızadan anlatmak işe yarıyor ⁴. Fiorella ve Mayer'in çalışmalarında anlatmaya hazırlanan öğrenciler hemen yapılan kavrama testinde daha iyiydi; gerçekten anlatanlar, yalnız hazırlananlardan daha iyi anladı ⁵. Üniversite düzeyinde Topping'in derlemesi üç biçimi yaygın ve etkili diye öne çıkarıyor: üst sınıftan alt sınıfa küçük grup çalışması, kişiselleştirilmiş öğretim sistemi ve ek çalışma oturumları (supplemental instruction) ³.

Aynı dersi yakın zamanda geçmiş biri, konunun nerede takıldığını ve sınavın ne beklediğini hâlâ hatırlar; açıklaması güncel ve somuttur. Üniversitede ders kodu, hoca ve sınav biçimi bellidir, bu yüzden eşleşme kesindir: "Calculus I" değil, bu dönem bu kodla açılan ders. Araştırmanın koşulları da üniversiteye uyar: yapılandırılmış plan, haftada düzenli ve yeterince uzun oturum, tek yönlü rol ². Öğreten için ikinci kazanç, konuyu hafızadan anlatmanın kendi sınavına çalışmanın en etkili biçimlerinden biri olması ⁴⁵.

1. Dersi kodla tanımlayın: bölüm, ders kodu, dönem ve hoca. Aynı derse kayıtlı ya da geçen yıl geçmiş biri en iyi eş.
2. Rolü baştan seçin: karşılıklı çalışma mı (ikiniz de öğreniyorsunuz), tek yönlü akran öğretimi mi (biri anlatıyor)? Araştırma tek yönlü ve yapılandırılmış biçimi daha etkili buluyor ²; karşılıklı çalışmada en az hafta sonu bir "birbirimize anlatma" turu koyun.
3. Düzeni yazın: haftada iki oturum, her biri 60–90 dakika, sınav haftasında artar; her oturum bir soru listesiyle başlasın.
4. Nerede bulunur: bölüm grupları, kütüphane çalışma alanları, üniversitenin akran destek ya da öğrenme merkezi; ücretli destek için Tutoryum'da ders koduyla arama. Üniversite dersleri kategorisinde eğitmenler ders kodu ve konuyla listelenir; yakınınızdakileri görmek için ana sayfada «Yakınımdakileri göster»e dokunun. Mesajlaşma ücretsizdir.
5. Dört hafta sonra ölçün: sınav notu, soru çözme hızı ve "anlatabiliyor muyum" testi; işe yaramıyorsa eşi ya da biçimi değiştirin.

Akran desteği konu tekrarı, soru çözümü, proje planlaması ve çalışma yöntemi için işe yarar. Amaç her zaman aynı: öğrencinin konuyu kendi başına kavrayacak düzeye gelmesi. Haftalık plan için ders çalışma programı rehberi; kendi ders vermek isteyen öğrenciler için üniversite öğrencisi ek gelir rehberi.

Akran öğrenmesi öğrenmeyi desteklemek içindir; başkasının yerine sınav, ödev veya proje yapmayı kapsamaz. Kurumunuzun akademik dürüstlük kurallarına uymak esastır.

Tutoryum bir öğrenme ve keşif platformudur. Sınav, ödev veya projenin öğrenci yerine bir başkası tarafından yapılması akademik dürüstlük ihlalidir ve desteklenmez.

Tutoryum, ders koduna ve konuya göre uygun eğitmen ve çalışma arkadaşlarını bulmanızı, mesajlaşmanızı ve müsaitliğe göre buluşma planlamanızı sağlar; öğrenci ve veli için kullanım ücretsizdir, ders ücreti eğitmenle aranızdadır.

1. Cohen, P. A., Kulik, J. A. ve Kulik, C.-L. C. (1982). Educational outcomes of tutoring: A meta-analysis of findings. American Educational Research Journal, 19(2), 237–248. DOI 10.3102/00028312019002237. ERIC: https://eric.ed.gov/?id=EJ272101
2. Leung, K. C. (2019). An updated meta-analysis on the effect of peer tutoring on tutors' achievement. School Psychology International, 40(2), 200–214. DOI 10.1177/0143034318808832. ERIC: https://eric.ed.gov/?id=EJ1210472
3. Topping, K. J. (1996). The effectiveness of peer tutoring in further and higher education: A typology and review of the literature. Higher Education, 32(3), 321–345. DOI 10.1007/BF00138870. ERIC: https://eric.ed.gov/?id=EJ534310
4. Koh, A. W. L., Lee, S. C. ve Lim, S. W. H. (2018). The learning benefits of teaching: A retrieval practice hypothesis. Applied Cognitive Psychology, 32(3), 401–410. DOI 10.1002/acp.3410. ERIC: https://eric.ed.gov/?id=EJ1265499
5. Fiorella, L. ve Mayer, R. E. (2013). The relative benefits of learning by teaching and teaching expectancy. Contemporary Educational Psychology, 38(4), 281–288. DOI 10.1016/j.cedpsych.2013.06.001; özet: Fiorella, L., Learning by Teaching (University of New Hampshire). https://www.unh.edu/teaching-learning-resource-hub/sites/default/files/media/2023-06/itow-learning-by-teaching-fiorella.pdf