Sınav hazırlığı
Fizik Özel Ders: Ne Zaman Gerekir, Eğitmen Nasıl Seçilir?
2026'da AYT'ye giren adayların fizik testindeki ortalaması 14 soruda 2,6 net; TYT fen bilimleri testinin ortalaması 20 soruda 3,9 1. Fizik, YKS'de toplam 21 soru ve her yanlış, doğrunun dörtte birini götürüyor 2. Buna rağmen fizik pek çok evde "zaten kimse yapamıyor" diye kenara konuyor; oysa ortalamanın bu kadar düşük olduğu bir alanda birkaç net, sıralamada büyük fark yaratıyor. Bu rehber velinin üç sorusuna kaynaklı cevap veriyor: fizik neden zor geliyor, özel ders ne zaman gerçekten gerekir, eğitmen seçerken ilk görüşmede ne sorulur.
Sınavlarda fiziğin yeri: TYT, AYT ve LGS
Kılavuzdaki dağılım net 2:
- TYT Fen Bilimleri testi 20 soru: Fizik 7, Kimya 7, Biyoloji 6.
- AYT Fen Bilimleri testi 40 soru: Fizik 14, Kimya 13, Biyoloji 13.
- Puanlama: her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puan bulunuyor; dört yanlış bir doğruyu siliyor.
ÖSYM'nin 2026 sayısal bilgilerine göre sınava giren tüm adaylarda TYT fen bilimleri ortalaması 3,9 net (lise son sınıf adaylarda 4,3), AYT fizik ortalaması 2,6 net (son sınıfta 2,7). Aynı sınavda AYT matematik 39 soruda 7,1, kimya 13 soruda 2,1, biyoloji 13 soruda 3,0 net ortalamaya sahip 1. Bir yıl önce AYT fizik ortalaması 2,4, TYT fen 4,1'di; fizik biraz yükselmiş, fen biraz düşmüş 13. Yani fizikte 6–7 net yapan bir öğrenci ortalamanın iki katından fazlasını yapmış oluyor; alan zor olduğu için az net büyük fark yaratıyor.
Sınava esas konular MEB'in ÖSYM için yayımladığı kazanım listesinde sınıf sınıf duruyor: 9. sınıfta fizik bilimine giriş, madde ve özellikleri, hareket ve kuvvet, enerji, ısı ve sıcaklık, elektrostatik; 10. sınıfta elektrik ve manyetizma, basınç ve kaldırma kuvveti, dalgalar, optik; 11. sınıfta kuvvet ve hareket ile elektrik ve manyetizma; 12. sınıfta çembersel hareket, basit harmonik hareket, dalga mekaniği, atom fiziğine giriş ve radyoaktivite, modern fizik ve teknolojideki uygulamaları 3. TYT 9–10. sınıf temelini, AYT dört yılın tamamını kapsıyor; 11 ve 12. sınıf üniteleri AYT'nin omurgası.
LGS tarafında fizik ayrı bir test değil: fen bilimleri testinin içinde. 8. sınıf fen bilimleri programının "fiziksel olaylar" alanında üç ünite var: basınç, basit makineler, elektrik yükleri ve elektrik enerjisi; üçü birlikte 144 saatlik yılın 44 saati 6. Programın açık notu velinin işine yarar: bu ünitelerde "matematiksel bağıntılara girilmez" 6; yani LGS fiziği formül değil, kavram ve deney sorusu. 8. sınıfta "fizik özel ders" aramak yerine fen dersinin bu üç ünitesine odaklanmak yeterli.
Bir de takvim notu: liselerde 2024 tarihli yeni fizik programı kademeli uygulanıyor; 2026–27'de 9, 10 ve 11. sınıflar yeni programda, 12. sınıf önceki programla devam ediyor 10. Yukarıdaki ünite listesi 2026 sınavına esas; 2027 sınavının kapsamı için MEB'in güncel kazanım belgesi beklenmeli. Yeni programın kendi cümlesi de önemli: her ünitenin başında "ön kabuller" bölümü, o üniteyi öğrenmek için gereken ön bilgileri sıralıyor ve program, ön öğrenme eksikliklerinin tespit edilip giderilmesini öngörüyor 9. Özel dersin meşru zemini tam olarak bu: eksik ön bilgiyi bulmak ve kapatmak.
2027 sınavının yapısı, tarihi ve puanlaması için tek kaynak ÖSYM'nin güncel kılavuzu; bu yazıdaki sayılar 2026 sınavına ait.
Fizik neden zor geliyor? Araştırmaların cevabı
Fiziğin zorluğu kötü şöhretten değil, iki ölçülmüş nedenden geliyor: sezgisel kavramların dersle silinmemesi ve matematik köprüsünün eksikliği.
- Kavram yanılgıları öğretimden sonra da sürüyor. Force Concept Inventory, kuvvet ve hareket hakkında öğrencilerin kendi "sağduyu" fiziğini (hareket için sürekli kuvvet gerekir, ağır cisim hızlı düşer gibi) Newton fiziğiyle karşılaştıran bir kavram testi; testi geliştiren çalışma, bu sezgisel inançların geleneksel dersten sonra bile büyük ölçüde yerinde kaldığını gösterdi 5. Formülü ezberleyen ama soruyu kuramayan öğrencinin sorunu çoğu zaman tam olarak bu.
- Anlatım dinlemek yetmiyor, öğrencinin soruyu kendisinin kurması gerekiyor. 62 giriş fiziği dersinde 6.542 öğrenciyi kapsayan karşılaştırmada öğrencinin aktif olduğu "etkileşimli" derslerin ortalama normalize kazancı 0,48, geleneksel anlatım derslerinin 0,23 4. Aradaki fark ders süresinden değil yöntemden geliyor; birebir dersin en büyük avantajı da bu yöntemi doğal olarak mümkün kılması.
- Matematik hazırlığı, fizikteki kavram kazancını yorduyor. Dört üniversite fiziği grubunda (37–78 öğrenci) matematik ön testi ile normalize kavram kazancı arasındaki korelasyon 0,30–0,46 arasında ve dört gruptan üçünde anlamlı; aynı çalışmada fizik kavram ön testi kazancı yordamadı. Bir grupta matematik puanı üst yarıda olanların kazancı 0,75, alt yarıdakilerin 0,56 8. "Fizik kötü" görünen sorun bazen matematik sorunudur.
- Türkiye'de tablo benzer. 137 dokuzuncu sınıf öğrencisinde fizik sınav kaygısı "orta", fizik öğrenme kaygısı "düşük" düzeyde ölçüldü; kız öğrencilerde sınav kaygısı anlamlı derecede yüksek 7. Lise mezunlarıyla yapılan bir çalışmada en zor bulunan konular elektromanyetik indüksiyon, dalga hareketi ve itme-momentum; gerekçeler günlük hayatla bağ kurulamaması, soyutluk, formül yoğunluğu, ön bilgi eksikliği ve deneysiz anlatım 12. 2.177 lise öğrencisine göre fizik başarısını en çok etkileyen nitelik, dersi verenin alan ve pedagoji bilgisi 11.
Dürüst not: kavram testi ve etkileşimli öğrenme çalışmaları çoğunlukla üniversite giriş fiziğinde yapıldı; lise verisi daha ince. Yine de aynı taramadaki 10 lise dersinde etkileşimli yöntemin ortalama kazancı 0,55 ile üniversite gruplarının üstündeydi 4; yön aynı, büyüklükler liseye birebir taşınmaz.
Özel ders ne zaman gerçekten gerekir? Beş işaret
Her düşük net özel ders gerektirmez; aşağıdaki beş işaretten en az ikisi bir arada görülüyorsa birebir ders anlamlı hale gelir.
- Formülü yazıyor, soruyu kuramıyor. Öğrenci hangi formülün geçerli olduğunu bilse de şekli çizemiyor, kuvvetleri yerleştiremiyor, hangi büyüklüğün korunacağını söyleyemiyorsa sorun bilgi değil kavram 5; bunu soru bankası değil, yanılgıyı yakalayan bir eğitmen çözer.
- Fizik dersi matematik dersine dönüşüyor. Birim çevirme, oran-orantı, denklem çözme ve grafik okuma takılıyorsa fizik netleri matematikle birlikte yükselir 8; eğitmen matematik köprüsünü de kurmalı ya da önce matematik desteği alınmalı.
- Okul programı ile sınav kapsamı arasındaki boşluk. 11 ve 12. sınıf üniteleri AYT'nin ağırlığını taşıyor 3; okulda ünite henüz gelmemiş ya da hızlı geçilmişse sınav takvimiyle okul takvimi ayrışır, birebir ders bu boşluğu planlı kapatır.
- Deneme netleri ortalamada takılı kalıyor. ÖSYM ortalaması bir referans: TYT fende 3,9, AYT fizikte 2,6 1. Üç deneme üst üste bu bandın altındaysa ve çalışma süresi artırıldığı halde net oynamıyorsa sorun süre değil yöntem.
- Fizik kaygıya dönüşmüş. "Fizikten korkuyorum" cümlesi ders eksiğinden çok tutumla ilgili olabilir 7; bu durumda dersin biçimi kadar eğitmenin sabrı ve küçük başarıları görünür kılması önem kazanıyor. Kaygı sınavın bütününe yayılmışsa önce sınav kaygısı rehberine bakın.
Özel dersin gerekmediği durum da var: konu eksiği yok, kavramlar oturmuş, yalnız hız ve pratik eksikse doğru araç düzenli deneme ve yanlış analizi; bunu bir eğitmenden çok bir çalışma planı ve takip sağlar. Kaynak seçimi ve planlama için öğrenci koçluğu rehberi ayrı bir yazı.
Fizik eğitmeni nasıl seçilir? İlk görüşmede sorulacak altı soru
İyi bir fizik eğitmenini ayıran şey anlatım güzelliği değil, öğrencinin yanılgısını bulup onu düşündürmesi. İlk görüşmede şu altı soru bunu ortaya çıkarır:
- "İlk derste ne yaparsınız?" Beklenen cevap: konu anlatımı değil, tarama. Öğrencinin hangi kavramları sezgisel, hangilerini doğru kurduğunu birkaç soruyla ölçen bir eğitmen, kavram testi mantığını uyguluyor demektir 5.
- "Dersin ne kadarı sizin anlatımınız?" Etkileşimli derslerde kazanç geleneksel anlatımın iki katı 4; öğrenciyi konuşturan, soruyu ona kurduran, hatasını kendisine buldurtan eğitmen aranıyor.
- "Matematik açığını nasıl kapatırsınız?" Fizikte matematik ön bilgisi başarıyı yorduyor 8; eğitmenin bu köprüyü ders içinde kurup kurmadığı, gerekirse önce matematiğe yönlendirip yönlendirmediği sorulmalı.
- "Hangi sınava, hangi ünitelere?" TYT'de 7, AYT'de 14 soru 2; ünite listesi MEB'in kazanım belgesinde 3. Eğitmenin planı bu listeyle eşleşmeli; "her şeyi baştan alırız" cevabı zaman kaybıdır.
- "Deneme sonuçlarını nasıl takip edersiniz?" Net değil hata türü: hangi ünite, kavram mı işlem mi, süre mi. İki haftada bir bu analizi yapan eğitmen, ilerlemeyi veliye de gösterebilir.
- "Yüz yüze mi online mı?" Fizikte şekil çizmek ve birlikte kurmak önemli; ikisi de mümkün ama araç ve alışkanlık farklı. Karar için yüz yüze mi online mı rehberi.
Tutoryum'da eğitmen profillerinde yüklenen diploma ve sertifikalar ekip tarafından incelenir, belge görselleri yayınlanmaz; deneyim yılı, eğitim ve bölge bilgisi profilde yazar. İlk mesajda bu altı soruyu sormak hem eğitmen hem veli için zaman kazandırır.
Ders sıklığı, süre ve gerçekçi beklenti
"Haftada kaç saat fizik dersi gerekir" sorusuna resmi ya da hakemli bir cevap yok; hazırlık sitelerindeki rakamlar görüş. Ölçülebilir olan şu: etkileşimli öğrenme kazançları tek derste değil, dönem boyunca ölçüldü 4; kavram yanılgıları tek anlatımla silinmiyor 5. Bu yüzden fizik dersinde "sınavdan önce üç hafta yoğun" modeli, "haftada bir saat ama dört ay" modelinden daha az verimli olma eğiliminde; kesin bir kural değil, kanıtın yönü.
- Başlangıçta bir tarama, sonra ünite sırasıyla plan; her iki haftada bir deneme analiziyle revizyon.
- Ders süresi ilanda yazar: Tutoryum'da eğitmenler ücreti kendi belirledikleri süre için ilan eder, fiyat sayfaları bütün ilanları 60 dakikaya normalize eder; karşılaştırırken süreye bakın.
- Beklenti: AYT fizikte ortalama 2,6 net 1; hedefi "14'te 14" değil, öğrencinin tarama sonucundan hareketle ünite ünite koymak gerçekçi olan.
Tutoryum'da fizik
Fizik ilanları seviyeye göre Lise Fizik, AYT Fizik ve TYT Fizik kategorilerinde; ilan sayısı ve ücret aralığı aşağıdaki kutuda, o anki aktif ilanlardan hesaplanıyor. Şehir bazlı ortancalar fizik özel ders ücretleri sayfasında. Yakınındaki eğitmenleri mesafesiyle görmek için anasayfada fizik filtresini açıp konum izni verin; liste size en yakından başlar.
Sık sorulan sorular
Fizik özel ders kaç TL?
Rakam yazmıyoruz çünkü değişiyor: ücret ilanın seviyesine, şehrine, ders yerine ve eğitmenin deneyimine göre eğitmence belirleniyor. Güncel ortanca ve aralık, o anki aktif ilanlardan hesaplanan fizik özel ders ücretleri sayfasında; yukarıdaki kutu da aynı canlı veriden geliyor.
1 saat özel ders kaç dakikadır?
Tutoryum'da süreyi ilan belirler: eğitmen ücreti 60, 90 ya da başka bir dakika için yazar ve bu ilanda görünür. Fiyat sayfaları karşılaştırma için bütün ilanları 60 dakika eşdeğerine çevirir; ilanları karşılaştırırken süreye bakmak gerekir.
TYT ve AYT'de kaç fizik sorusu var?
TYT fen bilimleri testinde 7 fizik sorusu (kimya 7, biyoloji 6; toplam 20), AYT fen bilimleri testinde 14 fizik sorusu (kimya 13, biyoloji 13; toplam 40) var. Her testte dört yanlış bir doğruyu götürüyor 2.
AYT fizikte ortalama kaç net yapılıyor?
2026'da sınava giren tüm adaylarda 14 soruda 2,6 net; lise son sınıf adaylarında 2,7. TYT fen bilimlerinde 20 soruda 3,9 ve 4,3 1.
Fizik nasıl çalışılır?
Kanıtın gösterdiği sıra: önce kavram, sonra soru, sonra yanlış analizi. Formülü ezberleyip soruya geçmek, sezgisel yanılgıları yerinde bıraktığı için işe yaramıyor 5; öğrencinin soruyu kendisinin kurduğu etkileşimli çalışma, anlatım dinlemenin iki katı kazanç veriyor 4. Ünite sırası için MEB'in kazanım listesi esas 3.
Fizik için matematik bilmek şart mı?
Ölçülmüş: matematik ön testi fizikteki kavram kazancını yorduyor, korelasyon 0,30–0,46 8. Birim çevirme, oran-orantı, denklem çözme ve grafik okuma takılıyorsa önce bunlar; fizik eğitmeni bu köprüyü ders içinde kurabilmeli. LGS düzeyindeki fizik konularında ise program formül istemiyor 6.
Fizik özel dersine ne zaman başlanmalı?
Resmi ya da hakemli bir başlangıç zamanı yok. Ölçülebilir olan kapsam: AYT'nin ağırlığı 11 ve 12. sınıf ünitelerinde 3; işaretler (formülü bilip soruyu kuramama, matematik takılması, ortalamada sabit netler) hangi sınıfta görülürse o zaman başlamak, "son yıl yetişir" varsayımından daha güvenli.
Günde 4 saat ders çalışmak yeterli mi?
Bunu söyleyen resmi ya da hakemli bir kaynak yok; "kaç saat" sorusunun cevabı öğrencinin taramasında. Ölçülen şey süre değil biçim: etkileşimli çalışma ve düzenli yanlış analizi 45. Günde dört saat anlatım dinlemek, günde bir saat soru kurup hatasını bulmaktan az kazandırabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sınav yapısı, takvim ve puanlama için ÖSYM'nin güncel kılavuzu, konu kapsamı için MEB'in kazanım belgesi esastır.
Kaynaklar
- ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: Sınava Giren Aday Sayıları (s.2) ve Testlerin Ortalama ve Standart Sapmaları (s.3) (21.07.2026); tablodaki "ortalama" test ham puanı (net) olarak okunmuştur. https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/SB/sayisal_ykdd21072026.pdf
- ÖSYM, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu (06.02.2026): Tablo 1A–1B (s.46, testler ve soru sayıları), puan hesaplama bölümü (s.29, ham puan = doğru − yanlış/4). https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/basvuru_kilavuz06022026.pdf
- MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, ÖSYM Tarafından 2026 Yılında Gerçekleştirilecek YKS'ye Esas Derslere Ait Konu ve Kazanımlar (26.11.2025), Fizik bölümü s.155–181. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_11/26164023_2026_yks.pdf
- Hake, R. R. (1998). Interactive-engagement versus traditional methods: A six-thousand-student survey of mechanics test data for introductory physics courses. American Journal of Physics, 66(1), 64–74. https://doi.org/10.1119/1.18809
- Hestenes, D., Wells, M. & Swackhamer, G. (1992). Force Concept Inventory. The Physics Teacher, 30(3), 141–158. https://doi.org/10.1119/1.2343497
- MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar): 8. sınıf ünite ve süre tablosu (s.49), F.8.3 Basınç, F.8.5 Basit Makineler, F.8.7 Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi (s.51–56). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812312311937-FEN%20B%C4%B0L%C4%B0MLER%C4%B0%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI2018.pdf
- Bektaş, Çelik & Varinlioğlu (2021). Fizik Sınavına ve Öğrenimine Yönelik Endişe Düzeyinin Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 53, 469–496. https://doi.org/10.15285/maruaebd.786356
- Meltzer, D. E. (2002). The relationship between mathematics preparation and conceptual learning gains in physics: A possible "hidden variable" in diagnostic pretest scores. American Journal of Physics, 70(12), 1259–1268. https://doi.org/10.1119/1.1514215
- MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2024). Fizik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): kademeli uygulama ve ön kabuller (s.6–7), ünite ve süre tabloları (s.10–11). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582694751283-fizik.pdf
- MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü (1 Eylül 2026). 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Taslak Çerçeve Planlar duyurusu (yeni program hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarda; 12. sınıfta önceki program). https://ogm.meb.gov.tr/www/2026-2027-egitim-ogretim-yili-turkiye-yuzyili-maarif-modeli-taslak-cerceve-planlar-yayimlandi/icerik/2633/tr
- Korur & Eryılmaz (2009). Lise Öğrencilerinin Fizik Başarılarına Etki Eden Öğretmen Nitelikleri ile İlgili Algıları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 733–761. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/77067
- Aycan & Yumuşak (2003). Lise Müfredatındaki Fizik Konularının Anlaşılma Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. Millî Eğitim Dergisi, 159. https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/159/aycan-yumusak.htm
- ÖSYM, 2025-YKS Sayısal Bilgiler (21.07.2025), s.2–3: sınava giren aday sayıları ve testlerin ortalamaları. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/sayisalbilgiler_tayd21072025.pdf
Tutoryum'u keşfetmeye hazır mısınız?
Fizik eğitmenlerini gör